ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸਕਿਨ: ਖ਼ਰਾਬ AQI ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਸਕਿਨ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਖ਼ਰਾਬ ਹਵਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਸਕਿਨ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਨਿੱਕੇ ਕਣ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਤੁਹਾਡੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਬੈਠਦੇ ਹਨ, ਪੋਰਸ ਵਿੱਚ ਵੜਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਨੁਕਸਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਡਾਰਕ ਸਪੌਟਸ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਿੰਪਲ, ਬੇਰੌਣਕੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕੀ ਬਣ ਕੇ ਦਿਖਦਾ ਹੈ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਫੇਸ ਵਾਸ਼, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਵਾਲੀ ਪਰਤ ਵਾਲਾ ਮੌਇਸਚਰਾਈਜ਼ਰ, ਸਵੇਰੇ ਸਨਸਕ੍ਰੀਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟ ਸੀਰਮ, ਇਹ ਇਸਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਦੂਰ ਰੱਖਣਗੇ।

ਨਵੰਬਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ, ਦਿੱਲੀ, ਸਵੇਰ ਦੇ 8.15 ਵਜੇ। ਧੁੰਦ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸੂਰਜ ਇੱਕ ਫਿੱਕੇ ਸੰਤਰੀ ਸਿੱਕੇ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। AQI ਐਪ ਨੇ ਉਹ ਜਾਮਣੀ ਰੰਗ ਚੁਣ ਲਿਆ ਹੈ ਜੋ ਉਹ ਖ਼ਾਸ ਮੌਕਿਆਂ ਲਈ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

ਮਾਸਕ ਤੁਹਾਡਾ ਨੱਕ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਢੱਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਅਗਲੇ 40 ਮਿੰਟ ਤੁਹਾਡਾ ਚਿਹਰਾ ਬਾਹਰ ਹੀ ਹੈ, ਸਕੂਟਰ 'ਤੇ, ਲਾਲ ਬੱਤੀਆਂ 'ਤੇ, ਮੈਟਰੋ ਦੇ ਗੇਟ ਵਾਲੀ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ। ਰਾਤ ਤੱਕ ਸਕਿਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪਰਤ ਜੰਮ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਹਿੰਦੀ। ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ ਪਿੰਪਲ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਕਿਨ ਥੱਕੀ ਹੋਈ ਦਿਖਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਵਹਿਮ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਮਾਪਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਹੱਲ ਵੀ ਹੈ।

ਛੋਟੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ।

• PM2.5, ਯਾਨੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹਵਾ ਵਿਚਲੀ ਬਰੀਕ ਧੂੜ, ਸਕਿਨ 'ਤੇ ਬੈਠਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੋਰਸ ਵਿੱਚ ਵੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਫ੍ਰੀ ਰੈਡੀਕਲਸ ਰਾਹੀਂ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਬਿਲਕੁਲ ਧੁੱਪ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਵਾਂਗ।
• ਸਾਬਤ ਅਸਰ ਹਨ ਡਾਰਕ ਸਪੌਟਸ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਿੰਪਲ, ਬੇਰੌਣਕ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕ ਸਕਿਨ, ਅਤੇ ਐਕਜ਼ੀਮਾ ਦਾ ਭੜਕਣਾ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਖ਼ਰਾਬ ਹਵਾ ਦੇ ਇੱਕ-ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਅੰਦਰ ਹੀ ਦਿਖਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
• ਚਾਰ ਸਟੈੱਪ ਇਸਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ: ਰਾਤ ਨੂੰ ਧੋ ਕੇ ਲਾਹੋ, ਸਵੇਰੇ ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟ ਲਾਓ, ਬੈਰੀਅਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮੌਇਸਚਰਾਈਜ਼ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਸਨਸਕ੍ਰੀਨ ਲਾਓ।
• ਕੋਈ ਡ੍ਰਿੰਕ, ਸਕ੍ਰੱਬ ਜਾਂ ਡੀਟੌਕਸ ਤੁਹਾਡੇ ਚਿਹਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਹੀਂ ਖਿੱਚਦਾ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡੋ।

ਹਵਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਤੁਹਾਡੀ ਸਕਿਨ 'ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ?

ਸਾਈਜ਼ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ। PM2.5 ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ 2.5 ਮਾਈਕ੍ਰੋਮੀਟਰ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਕਣ। ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵਾਲ ਲਗਭਗ 70 ਮਾਈਕ੍ਰੋਮੀਟਰ ਚੌੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਯਾਨੀ 30 ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ। ਇਹ ਕਣ ਉਸਾਰੀ ਦੀ ਧੂੜ, ਕੱਚੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਅੱਗਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਟ੍ਰੈਫ਼ਿਕ ਅਤੇ ਫ਼ੈਕਟਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੈਸਾਂ ਤੋਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

World Health Organization ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੇ ਵੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। PM2.5 ਖ਼ੂਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਸਕਿਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਜਰਨਲ IJDVL ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ 2017 ਦਾ ਇੱਕ ਰਿਵਿਊ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਣ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਫ਼ੌਲੀਕਲਸ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ ਸਿੱਧੇ ਸਤ੍ਹਾ ਰਾਹੀਂ ਸਕਿਨ ਵਿੱਚ ਵੜਦੇ ਹਨ। 2025 ਦਾ ਇੱਕ ਰਿਵਿਊ ਇਸਦਾ ਅੰਕੜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। 1.5 ਮਾਈਕ੍ਰੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਕਣ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਫ਼ੌਲੀਕਲਸ ਵਿੱਚ ਵੜ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਚਿਹਰੇ ਦਾ ਹਰ ਪੋਰ ਇੱਕ ਫ਼ੌਲੀਕਲ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹੀ ਹੈ।

ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਇਹ ਕਣ ਆਕਸੀਡੇਟਿਵ ਸਟ੍ਰੈੱਸ ਰਾਹੀਂ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਫ੍ਰੀ ਰੈਡੀਕਲਸ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਅਸਥਿਰ ਅਣੂ ਜੋ ਨੇੜੇ ਪਈ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨ ਖੋਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸਕਿਨ ਕੋਲ ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟ ਬਚਾਅ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਫ੍ਰੀ ਰੈਡੀਕਲਸ ਇਹਨਾਂ ਬਚਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਚਰਬੀ, ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ DNA ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ 2025 ਵਾਲੇ ਰਿਵਿਊ ਦਾ ਨਿਚੋੜ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਰਿਵਿਊ ਇਸਨੂੰ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਪਿਗਮੈਂਟ ਵਾਲੇ ਦਾਗ਼ਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਰਸਤਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।

ਦੂਜਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਹੈ ਤੁਹਾਡਾ ਸਕਿਨ ਬੈਰੀਅਰ। Cleveland Clinic ਦੀ ਡਰਮਾਟੋਲੋਜਿਸਟ ਡਾ. ਮੇਲਿਸਾ ਪਿਲਿਆਂਗ ਇਸਨੂੰ ਇੱਟਾਂ ਦੀ ਕੰਧ ਵਾਂਗ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਸਖ਼ਤ ਮਰੇ ਹੋਏ ਸਕਿਨ ਸੈੱਲ ਇੱਟਾਂ ਹਨ। ਕੁਦਰਤੀ ਚਰਬੀ ਗਾਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਕੈਮੀਕਲਸ ਅਤੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਤੇਜ਼ ਸਾਬਣ, ਰਗੜਨਾ ਅਤੇ ਮੌਇਸਚਰਾਈਜ਼ਰ ਛੱਡਣਾ, ਇਹ ਸਭ ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਰੇੜਾਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵੀ ਇਸੇ ਕੰਧ 'ਤੇ ਵਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਕਿਨ ਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਪੋਰਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਇਸ ਗਾਰੇ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੱਲ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। 2025 ਵਾਲਾ ਰਿਵਿਊ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਵਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਸਕਿਨ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਧੱਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੇਲ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਟਾਮਿਨ E ਕੱਢ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਜਿਹੜੀ ਹਵਾ ਤੁਹਾਡੇ ਪੋਰਸ ਬੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਸ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪੋਰਸ ਬੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸਕਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੇਲ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਇਲ ਕੰਟਰੋਲ ਰੇਂਜ ਇਸੇ ਜੋੜੀ ਲਈ ਬਣੀ ਹੈ।

ਖ਼ਰਾਬ AQI ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਸਕਿਨ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ?

ਤਿੰਨ ਅਸਰਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੰਗੇ ਸਬੂਤ ਹਨ। ਇੱਕ ਨਾਲ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜੁੜੀ ਹੈ।

ਡਾਰਕ ਸਪੌਟਸ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਅਸਰ ਹੈ। ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਸਟੱਡੀ ਨੇ 70 ਤੋਂ 80 ਸਾਲ ਦੀਆਂ 400 ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ੌਲੋ ਕੀਤਾ। ਘਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਟ੍ਰੈਫ਼ਿਕ ਦੀ ਕਾਲਖ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸੀ ਮੱਥੇ ਅਤੇ ਗੱਲ੍ਹਾਂ 'ਤੇ 20% ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਿਗਮੈਂਟ ਵਾਲੇ ਦਾਗ਼। ਏਸ਼ੀਆਈ ਸਕਿਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਪੈਟਰਨ ਮਿਲਿਆ। ਬੀਜਿੰਗ ਦੀ 400 ਚੀਨੀ ਔਰਤਾਂ ਵਾਲੀ ਸਟੱਡੀ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ PM2.5 ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਇੱਕ ਸਾਫ਼ ਇਲਾਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਾਲੇ ਗਰੁੱਪ ਦੀਆਂ ਗੱਲ੍ਹਾਂ 'ਤੇ 1.48 ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡਾਰਕ ਸਪੌਟਸ ਸਨ। ਦੋਵੇਂ ਸਟੱਡੀਆਂ ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ। ਭਾਰਤੀ ਮਰਦਾਂ 'ਤੇ ਹਾਲੇ ਇਸ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਕੋਈ ਸਟੱਡੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਭਾਰਤੀ ਸਕਿਨ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਜਲਦੀ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਬੂਤ ਉਸੇ ਪਾਸੇ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਦਾਗ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹਨ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਈਟਨਿੰਗ ਰੇਂਜ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹੀ ਬਣੀ ਹੈ।

ਪਿੰਪਲ। ਬੀਜਿੰਗ ਦੇ ਇੱਕ ਕਲੀਨਿਕ ਨੇ 59,325 ਐਕਨੀ ਵਿਜ਼ਿਟਸ ਟ੍ਰੈਕ ਕੀਤੀਆਂ, ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ। ਜਿਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ PM2.5, PM10 ਅਤੇ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕ ਐਕਨੀ ਲੈ ਕੇ ਆਏ। ਸ਼ਿਆਨ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਟੱਡੀ ਨੇ 71,625 ਐਕਨੀ ਵਿਜ਼ਿਟਸ ਫ਼ੌਲੋ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਇਹੀ ਨਤੀਜਾ ਮਿਲਿਆ, ਟੀਨੇਜਰਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ। PM10 ਦਾ ਅਸਰ 30 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦੇ ਬਾਲਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਚੀਨੀ ਸਟੱਡੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਹਵਾ ਲੰਡਨ ਨਾਲੋਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੇੜੇ ਸੀ। ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਇਕੱਲਾ ਐਕਨੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਹ ਐਕਨੀ ਵਾਲੀ ਸਕਿਨ ਲਈ ਦਿਨ ਹੋਰ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਐਕਨੀ ਕਲੈਕਸ਼ਨ ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਹੀ ਹੈ।

ਬੇਰੌਣਕ, ਖੁਸ਼ਕ, ਚਿੜਚਿੜੀ ਸਕਿਨ। ਵਾਧੂ ਤੇਲ, ਉਸ ਵਿਚਲੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਈ ਚਰਬੀ, ਅਤੇ ਰਿਸਦਾ ਬੈਰੀਅਰ, ਇਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਸਕਿਨ ਨੂੰ ਥੱਕੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਖੁਰਦਰੀ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। 2025 ਵਾਲਾ ਰਿਵਿਊ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਹਵਾ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਸਕਿਨ ਵਿੱਚ ਲਾਲੀ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ ਤੁਹਾਡਾ ਚਿਹਰਾ ਫਿੱਕਾ ਲੱਗਣ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਬੇਰੌਣਕ ਸਕਿਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਦੇਖੋ।

ਐਕਜ਼ੀਮਾ, ਚੇਤਾਵਨੀ ਵਾਲਾ। ਭਾਰਤੀ ਰਿਵਿਊ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਰਟੀਕੁਲੇਟ ਮੈਟਰ ਨੂੰ ਵਿਗੜੇ ਐਕਜ਼ੀਮਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਐਕਜ਼ੀਮਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਖ਼ਰਾਬ ਹਵਾ ਵਾਲਾ ਹਫ਼ਤਾ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾਣ ਦਾ ਹਫ਼ਤਾ ਹੈ, ਨਵਾਂ ਸੀਰਮ ਅਜ਼ਮਾਉਣ ਦਾ ਨਹੀਂ।

ਇਹ ਕਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਤੁਹਾਡੀ ਸੋਚ ਤੋਂ ਵੀ ਜਲਦੀ। ਬੀਜਿੰਗ ਦੀ 45,094 ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਕਿਨ ਵਿਜ਼ਿਟਸ ਵਾਲੀ ਸਟੱਡੀ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ। PM2.5 ਵਿੱਚ ਹਰ 10 µg/m³ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਡਰਮਾਟਾਈਟਿਸ ਅਤੇ ਐਕਜ਼ੀਮਾ ਦੀਆਂ ਵਿਜ਼ਿਟਸ 1.1% ਵਧੀਆਂ। ਇਹ ਵਾਧਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਇਆ। ਡਾਰਕ ਸਪੌਟਸ ਨੂੰ ਮਹੀਨੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਜਲਣ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਦੋ ਦਿਨ।

ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਕਿੰਨੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ?

ਇੰਨੀ ਕਿ ਇਸਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਪਲੈਨ ਕਰਨਾ ਪਵੇ। Centre for Science and Environment ਨੇ CPCB ਦੇ ਡਾਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ। ਸਮਾਂ ਸੀ ਅਕਤੂਬਰ 2024 ਤੋਂ ਜਨਵਰੀ 2025। PM2.5 ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹੱਦ 60 µg/m³ ਹੈ।

ਸ਼ਹਿਰ	ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਔਸਤ PM2.5 (µg/m³)
ਦਿੱਲੀ	175
ਕੋਲਕਾਤਾ	65
ਹੈਦਰਾਬਾਦ	52
ਮੁੰਬਈ	50
ਬੈਂਗਲੁਰੂ	37
ਚੇਨਈ	36

ਉਸ ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅੰਕੜਾ 602 µg/m³ ਸੀ, 18 ਨਵੰਬਰ 2024 ਨੂੰ, ਯਾਨੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹੱਦ ਦਾ ਦਸ ਗੁਣਾ। AQI 88 ਦਿਨ 300 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੀ ਦਿਨ "ਚੰਗਾ" ਨਹੀਂ ਗਿਣਿਆ ਗਿਆ। ਪਿਛਲਾ ਨਵੰਬਰ ਵੀ ਕੋਈ ਬਿਹਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਨਵੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਔਸਤ AQI 357 ਸੀ। 30 ਵਿੱਚੋਂ 27 ਦਿਨ AQI 300 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰਿਹਾ। CPCB ਡਾਟਾ ਮੁਤਾਬਕ, ਇੱਕ ਵੀ ਦਿਨ "ਚੰਗਾ", "ਤਸੱਲੀਬਖ਼ਸ਼" ਜਾਂ "ਦਰਮਿਆਨਾ" ਨਹੀਂ ਗਿਣਿਆ ਗਿਆ।

ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਾਲੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸੁੱਖ ਦਾ ਸਾਹ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤਾ ਨਹੀਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਔਸਤਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਰਾਬ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਰੀਡਿੰਗ 80 ਸੀ। ਤੁਹਾਡੀ ਸਕਿਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫ਼ਿਲਟਰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਾ, ਅਤੇ AC ਵਾਂਗ ਇਸਦੀ ਸਰਵਿਸ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ।

ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਤੋਂ ਸਕਿਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਚਾਈਏ: ਮਰਦਾਂ ਲਈ 4-ਸਟੈੱਪ ਰੂਟੀਨ

ਡਾ. ਵੈਂਡੀ ਰੌਬਰਟਸ, 2020 ਦੇ ਇੱਕ ਡਰਮਾਟੋਲੋਜੀ ਜਰਨਲ ਰਿਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਕਲੀਂਜ਼ਿੰਗ ਨੂੰ "ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ-ਵਿਰੋਧੀ ਸਕਿਨਕੇਅਰ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ" ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਲਿਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕ ਸਕਿਨ ਨਾਲ ਚਿਪਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸਦੀ ਲਿਸਟ ਅੱਗੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ: ਵਾਧੂ ਬੈਰੀਅਰ ਵਜੋਂ ਮੌਇਸਚਰਾਈਜ਼ਰ, ਬ੍ਰੌਡ-ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਸਨਸਕ੍ਰੀਨ, ਅਤੇ ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟਸ। ਨਿਆਸੀਨਾਮਾਈਡ, ਵਿਟਾਮਿਨ C ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨ ਟੀ ਇਸ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹੀ THERŌ ਦਾ ਚਾਰ-ਸਟੈੱਪ ਕ੍ਰਮ ਹੈ: ਕਲੀਂਜ਼, ਟ੍ਰੀਟ, ਮੌਇਸਚਰਾਈਜ਼, ਪ੍ਰੋਟੈਕਟ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਜ਼ੀਰੋ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਸਕਿਨ ਲਈ ਪੂਰੀ 4-ਸਟੈੱਪ ਰੂਟੀਨ Therōpedia 'ਤੇ ਹੈ।

1. ਕਲੀਂਜ਼, ਸਵੇਰੇ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ। ਰਾਤ ਵਾਲਾ ਵਾਸ਼ ਹੀ ਅਸਲ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਚਿਹਰਾ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਬਾਹਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੇ ਛਿੱਟੇ ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ। American Academy of Dermatology ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਅਤੇ ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੂੰਹ ਧੋਵੋ। ਕੋਸਾ ਪਾਣੀ, ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਪੋਟੇ, ਕੋਈ ਰਗੜਾਈ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹੈਲਮੇਟ ਹੇਠਲਾ ਪਸੀਨਾ ਸਕਿਨ ਨੂੰ ਚਿੜਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਫੇਸ ਵਾਸ਼ ਵਰਤੋ ਜੋ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਜੰਮੀ ਪਰਤ ਸਾਫ਼ ਕਰੇ ਪਰ ਸਕਿਨ ਨੂੰ ਰੁੱਖਾ ਨਾ ਕਰੇ। Active Oil Control ਫੇਸ ਵਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੈਲੀਸਿਲਿਕ ਐਸਿਡ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨ ਟੀ ਹਨ। ਸੈਲੀਸਿਲਿਕ ਐਸਿਡ ਬੰਦ ਪੋਰਸ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਬੇਰੌਣਕੀ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਿਟਾਮਿਨ C ਫੇਸ ਵਾਸ਼ ਫੇਸ ਵਾਸ਼ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਵਿਕਲਪ ਹੈ।

2. ਟ੍ਰੀਟ, ਸਵੇਰੇ। ਇਹ ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟ ਵਾਲਾ ਸਟੈੱਪ ਹੈ। 2025 ਦੀ ਇੱਕ ਸਟੱਡੀ ਵਿੱਚ, ਸਕਿਨ ਟਾਈਪ III ਅਤੇ IV ਵਾਲੀਆਂ 15 ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਕਿਨ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਪਾਰਟੀਕੁਲੇਟ ਮੈਟਰ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਘੰਟੇ, ਚਾਰ ਦਿਨ। ਹਰ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 15% ਵਿਟਾਮਿਨ C, 1% ਵਿਟਾਮਿਨ E ਅਤੇ 0.5% ਫੈਰੂਲਿਕ ਐਸਿਡ ਵਾਲਾ ਸੀਰਮ ਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸਨੇ ਆਕਸੀਡੇਸ਼ਨ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਬੈਰੀਅਰ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਮਾਰਕਰ ਘਟਾ ਦਿੱਤੇ। ਸਟੱਡੀ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਉਸ ਸੀਰਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਮੂਲਾ THERŌ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟ ਸਟੈੱਪ ਦੇ ਸਬੂਤ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹੋ, ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਬੋਤਲ ਦੇ ਨਹੀਂ। ਇੱਕ ਸੀਰਮ ਚੁਣੋ। ਜੇ ਡਾਰਕ ਸਪੌਟਸ ਅਤੇ ਬੇਰੌਣਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਵਿਟਾਮਿਨ C ਸੀਰਮ। ਜੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਪਿੰਪਲ ਹਨ ਤਾਂ ਨਿਆਸੀਨਾਮਾਈਡ ਸੀਰਮ। 2025 ਵਾਲੇ ਰਿਵਿਊ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਲੈਬ ਸਟੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਨਿਆਸੀਨਾਮਾਈਡ ਨੇ PM2.5 ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਫ੍ਰੀ ਰੈਡੀਕਲਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ। ਵਿਟਾਮਿਨ C ਜਾਂ ਨਿਆਸੀਨਾਮਾਈਡ ਵਾਲੀ ਗਾਈਡ ਪੰਜ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਵਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਫ਼ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ 3 ਤੋਂ 5 ਬੂੰਦਾਂ, ਫਿਰ ਸਟੈੱਪ 3।

3. ਮੌਇਸਚਰਾਈਜ਼, ਸਵੇਰੇ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ। ਇਹ ਇੱਟਾਂ ਦੀ ਕੰਧ ਦਾ ਗਾਰਾ ਹੈ। British Journal of Dermatology ਵਿੱਚ 2000 ਦੀ ਇੱਕ ਸਟੱਡੀ ਵਿੱਚ, ਸਕਿਨ 'ਤੇ ਲਾਏ ਨਿਆਸੀਨਾਮਾਈਡ ਨੇ ਸਕਿਨ ਦੀ ਉੱਪਰਲੀ ਪਰਤ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਵਧਾਈ। ਇਸਨੇ ਖੁਸ਼ਕ ਸਕਿਨ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਘਟਾਇਆ। ਦੋਵੇਂ THERŌ ਮੌਇਸਚਰਾਈਜ਼ਰਾਂ ਵਿੱਚ DustShield™ ਹੈ। ਇਹ PM2.5 ਵਰਗੇ ਬੇਹੱਦ ਬਰੀਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਣਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇੱਕ ਬੈਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। Oil Control ਵਾਲਾ ਹਲਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਤੇਲ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਟਾਮਿਨ C ਮੌਇਸਚਰਾਈਜ਼ਰ ਬੇਰੌਣਕ ਸਕਿਨ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਈਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਕਿਨ ਟੋਨ ਇੱਕਸਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ DustShield ਕਲੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਪਤਲੀ ਪਰਤ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਨਸਕ੍ਰੀਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

4. ਪ੍ਰੋਟੈਕਟ, ਹਰ ਸਵੇਰ। ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਸਨਸਕ੍ਰੀਨ ਵਾਲੇ ਸਟੈੱਪ ਨੂੰ ਘੱਟ ਨਹੀਂ, ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਸਕਿਨ ਦੇ ਸੈਂਪਲਾਂ 'ਤੇ 2024 ਦੀ ਇੱਕ ਸਟੱਡੀ ਵਿੱਚ, UV ਦੇ ਨਾਲ ਓਜ਼ੋਨ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ਨੇ ਇਕੱਲੇ UV ਨਾਲੋਂ ਬੈਰੀਅਰ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤਾ। AAD ਦਾ ਨਿਯਮ: ਬ੍ਰੌਡ-ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ, SPF 30 ਜਾਂ ਵੱਧ, ਵਾਟਰ ਰੈਜ਼ਿਸਟੈਂਟ। ਚਿਹਰੇ ਲਈ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਚਮਚ। ਘਰੋਂ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ 15 ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਓ, ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਹੋਵੋ ਤਾਂ ਹਰ ਦੋ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਦੁਬਾਰਾ। 80% ਤੱਕ UV ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਧੁੰਦ ਵੀ ਕੋਈ ਸਨਸਕ੍ਰੀਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਟੈੱਪ 1 ਅਤੇ 3। ਸਵੇਰੇ ਚਾਰੇ। ਕੁੱਲ ਸਮਾਂ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਮਿੰਟ, ਜੋ ਮੈਟਰੋ ਦੀ ਲਾਈਨ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹੈ।

ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸਕਿਨਕੇਅਰ: ਮਿੱਥਾਂ ਅਤੇ ਗ਼ਲਤੀਆਂ

"ਡੀਟੌਕਸ ਡ੍ਰਿੰਕ ਮੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ।" ਕੋਈ ਡ੍ਰਿੰਕ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਹਵਾ ਤੁਹਾਡੇ ਪੋਰਸ ਵਿੱਚੋਂ ਨਹੀਂ ਕੱਢਦੀ, ਭਾਵੇਂ ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਅੰਕਲ ਜੀ ਕੁਝ ਵੀ ਕਹਿਣ। Cleveland Clinic ਦੀ ਡਰਮਾਟੋਲੋਜਿਸਟ ਡਾ. ਐਮੀ ਕਸੌਫ਼ ਸਾਫ਼ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ: "ਡੀਟੌਕਸ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਬਤ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ"। ਤੁਹਾਡਾ ਜਿਗਰ ਅਤੇ ਗੁਰਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਕੈਮੀਕਲਸ ਕੱਢਦੇ ਹਨ। ਸਕਿਨ ਉੱਤੇ ਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਫੇਸ ਵਾਸ਼ ਨਾਲ ਲਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੂਸ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।

"ਬੇਕਿੰਗ ਸੋਡਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਰਗੜ ਕੇ ਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" ਬਾਲਗ ਸਕਿਨ ਦਾ pH ਲਗਭਗ 5.5 ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਤੇਜ਼ਾਬੀ। ਬੇਕਿੰਗ ਸੋਡੇ ਦਾ ਘੋਲ ਲਗਭਗ 8.3 ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਖਾਰਾ। DermNet ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖਾਰੀ ਸਕਿਨ ਜਲਦੀ ਟੁੱਟਦੀ ਹੈ। ਸਕਿਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਐਨਜ਼ਾਈਮ ਚਾਲੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਯਾਨੀ ਪੇਂਟ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਕੰਧ ਹੀ ਤੋੜ ਰਹੇ ਹੋਵੋਗੇ।

"ਖ਼ਰਾਬ ਹਵਾ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਰਗੜੋ।" ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਗੜਾਈ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਸਾਬਣ ਡਾ. ਪਿਲਿਆਂਗ ਦੀ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਬੈਰੀਅਰ ਤੋੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕੋ ਸਾਬਣ ਦੀ ਟਿੱਕੀ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਵਾਲ, ਚਿਹਰਾ ਅਤੇ, ਮਾੜੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਬਾਥਰੂਮ ਦਾ ਫ਼ਰਸ਼ ਵੀ ਧੋਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਬਣ ਦੀ ਟਿੱਕੀ ਦਾ pH ਫੇਸ ਵਾਸ਼ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਕਿਨ ਦੇ ਤੇਲ ਲਾਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪੰਜ ਰੁੱਖੇ ਵਾਸ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ ਦੋ ਨਰਮ ਵਾਸ਼ ਬਿਹਤਰ ਹਨ।

"ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਸਮੋਗ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਵਾਲੀ ਸਕਿਨ ਨੂੰ ਮੌਇਸਚਰਾਈਜ਼ਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।" ਉਲਟ ਗੱਲ ਹੈ। ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਸਕਿਨ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਲ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਬੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹਲਕਾ ਮੌਇਸਚਰਾਈਜ਼ਰ ਚਿਕਨਾਈ ਵਧਾਏ ਬਿਨਾਂ ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਵਾਂ ਭਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਕੰਧ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

"ਕੈਮਿਸਟ ਵਾਲੀ ਫੇਅਰਨੈੱਸ ਕ੍ਰੀਮ ਦਾਗ਼ ਠੀਕ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ।" ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। 12 ਭਾਰਤੀ ਡਰਮਾਟੋਲੋਜੀ ਸੈਂਟਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਟੱਡੀ ਨੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀਆਂ ਸਕਿਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਾਲੇ 2,926 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਸੱਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ (14.8%) ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਸਟੀਰੌਇਡ ਕ੍ਰੀਮ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 29% ਇਸਨੂੰ "ਫੇਅਰਨੈੱਸ" ਜਾਂ ਆਮ ਕ੍ਰੀਮ ਵਜੋਂ ਵਰਤਦੇ ਸਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ (59.3%) ਕਿਸੇ ਨਾਨ-ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਸਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਸਾਈਡ ਇਫ਼ੈਕਟ ਐਕਨੀ ਸੀ। ਗ੍ਰੇਟਰ ਨੋਇਡਾ ਵਿੱਚ 2025 ਦੀ ਇੱਕ ਸਟੱਡੀ ਵਿੱਚ, ਸਟੀਰੌਇਡ ਕ੍ਰੀਮ ਵਰਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 64.6% ਕੋਲ ਕੋਈ ਪਰਚੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ 87.5% ਦੀ ਸਕਿਨ ਪਤਲੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਾਲੇ ਡਾਰਕ ਸਪੌਟਸ ਕੋਜਿਕ ਐਸਿਡ, ਅਲਫ਼ਾ ਆਰਬਿਊਟਿਨ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ C ਦਾ ਕੰਮ ਹਨ। ਇਹ ਡਾਰਕ ਸਪੌਟਸ ਦੀ ਦਿੱਖ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਦਾਗ਼ ਫੈਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਡਰਮਾਟੋਲੋਜਿਸਟ ਦਾ ਕੰਮ ਹਨ।

"AC ਹਵਾ ਫ਼ਿਲਟਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅੰਦਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।" ਅੰਦਰ ਦੀ ਹਵਾ ਰਿੰਗ ਰੋਡ ਦੀ ਲਾਲ ਬੱਤੀ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗੀ ਹੈ, ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ। IJDVL ਰਿਵਿਊ ਘਰ ਅੰਦਰ ਏਅਰ ਪਿਊਰੀਫ਼ਾਇਰ ਅਤੇ ਹਵਾਦਾਰੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਸਨਸਕ੍ਰੀਨ ਅਤੇ ਸਕਿਨ 'ਤੇ ਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵਿਟਾਮਿਨ C ਅਤੇ E। ਰਾਤ ਵਾਲਾ ਵਾਸ਼ ਤਾਂ ਹਰ ਹਾਲ ਹੋਣਾ ਹੀ ਹੈ।

ਸਕਿਨ ਬਿਹਤਰ ਦਿਖਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ?

ਕੋਈ ਟ੍ਰਾਇਲ ਇਹ ਨਹੀਂ ਮਾਪਦਾ ਕਿ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰੂਟੀਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਕਿਨ ਕਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਠੀਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਬੂਤ ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ: ਜਲਣ ਖ਼ਰਾਬ ਹਵਾ ਤੋਂ ਇੱਕ-ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਅੰਦਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਚੰਗਾ ਰਾਤ ਦਾ ਵਾਸ਼ ਅਤੇ ਮੌਇਸਚਰਾਈਜ਼ਰ ਇੱਕ-ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਘਟਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਡਾਰਕ ਸਪੌਟਸ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਹੌਲੀ ਹਨ। ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹੀਨੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਪੈਣ ਵਿੱਚ ਵੀ।

ਟ੍ਰੀਟ ਸਟੈੱਪ ਲਈ, ਦੁਹਰਾਉਣ ਲਾਇਕ ਇੱਕੋ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਪੇਜ 'ਤੇ ਹੈ। Intense Bright Vitamin C ਸੀਰਮ ਦੇ ਪੇਜ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ "4 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਣ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬ੍ਰਾਈਟ ਸਕਿਨ"। ਵਿਟਾਮਿਨ C ਦੀ ਪੂਰੀ ਗਾਈਡ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਫ਼ਤਾ-ਦਰ-ਹਫ਼ਤਾ ਕੀ ਉਮੀਦ ਰੱਖੀਏ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਟੀਨ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 8 ਤੋਂ 12 ਹਫ਼ਤੇ ਦਿਓ, ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਸਮਾਂ ਸਨਸਕ੍ਰੀਨ ਲਾਈ ਰੱਖੋ।

ਡਰਮਾਟੋਲੋਜਿਸਟ ਕੋਲ ਕਦੋਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਜਾਓ ਜੇ:

• ਪਿੰਪਲ ਡੂੰਘੇ ਹਨ, ਦਰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਟੋਏ ਛੱਡ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਫੇਸ ਵਾਸ਼ ਵਾਲੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ।
• ਕਾਲੇ ਧੱਬੇ ਅਚਾਨਕ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ, ਫੈਲਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਗੱਲ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਤਿਤਲੀ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੇਲਾਜ਼ਮਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਜਾਂਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
• ਕੋਈ ਵੀ ਧੱਫੜ, ਖੁਜਲੀ ਜਾਂ ਐਕਜ਼ੀਮਾ ਹਵਾ ਨਾਲ ਭੜਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਟਦਾ।
• ਤੁਸੀਂ ਕੈਮਿਸਟ ਤੋਂ ਲਈ ਸਟੀਰੌਇਡ ਜਾਂ "ਫੇਅਰਨੈੱਸ" ਕ੍ਰੀਮ ਵਰਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸਕਿਨ ਪਤਲੀ, ਲਾਲ ਹੈ ਜਾਂ ਦਾਣੇ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਬੰਦ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਦਿਖਾਓ। ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਨਾ ਕਰੋ।
• 8 ਤੋਂ 12 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਰੂਟੀਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੁਧਰਿਆ।

ਸਟੀਰੌਇਡ ਕ੍ਰੀਮਾਂ ਪਰਚੀ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਹਨ। ਕੈਮਿਸਟ ਦੇ ਕਾਊਂਟਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿੰਪਲਾਂ ਜਾਂ ਦਾਗ਼ਾਂ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਫੜਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।

ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸਕਿਨ: ਆਮ ਸਵਾਲ

ਕੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹਵਾ ਸਕਿਨ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਹਾਂ। ਬਰੀਕ ਕਣ ਸਕਿਨ 'ਤੇ ਬੈਠਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੋਰਸ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਫ਼ੌਲੀਕਲਸ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਫ੍ਰੀ ਰੈਡੀਕਲਸ ਰਾਹੀਂ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਰਮਨੀ ਦੀਆਂ 400 ਅਤੇ ਬੀਜਿੰਗ ਦੀਆਂ 400 ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਹੋਈਆਂ ਸਟੱਡੀਆਂ, ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡਾਰਕ ਸਪੌਟਸ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ। ਰਿਵਿਊਜ਼ ਵਿੱਚ ਐਕਨੀ ਦਾ ਭੜਕਣਾ, ਬੇਰੌਣਕੀ, ਖੁਸ਼ਕੀ ਅਤੇ ਵਿਗੜਿਆ ਐਕਜ਼ੀਮਾ ਵੀ ਦਰਜ ਹਨ।

ਕੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਪਿੰਪਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?

ਇਹ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਚੀਨੀ ਸਟੱਡੀਆਂ ਨੇ 59,325 ਅਤੇ 71,625 ਕਲੀਨਿਕ ਵਿਜ਼ਿਟਸ ਟ੍ਰੈਕ ਕੀਤੀਆਂ। ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ PM2.5, PM10 ਅਤੇ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਐਕਨੀ ਵਿਜ਼ਿਟਸ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿਲੀਆਂ। ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਸਕਿਨ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਧੱਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿੰਪਲ ਜਲਦੀ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੈਲੀਸਿਲਿਕ ਐਸਿਡ ਵਾਲਾ ਫੇਸ ਵਾਸ਼ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਹੈ।

ਖ਼ਰਾਬ ਹਵਾ ਦਾ ਅਸਰ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ?

ਸਕਿਨ ਲਈ, ਇੱਕ-ਦੋ ਦਿਨ। ਬੀਜਿੰਗ ਦੀ ਇੱਕ ਸਟੱਡੀ ਨੇ 45,094 ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਕਿਨ ਵਿਜ਼ਿਟਸ ਟ੍ਰੈਕ ਕੀਤੀਆਂ। PM2.5 ਦੇ ਉਛਾਲ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਅੰਦਰ ਐਕਜ਼ੀਮਾ ਦੀਆਂ ਵਿਜ਼ਿਟਸ ਵਧ ਗਈਆਂ। ਡਾਰਕ ਸਪੌਟਸ ਦਿਖਣ ਵਿੱਚ ਮਹੀਨੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।

ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਿਵੇਂ ਲਾਹੀਏ?

ਧੋ ਕੇ ਲਾਹੋ। ਕੋਸੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਪੋਟਿਆਂ ਨਾਲ ਨਰਮ ਫੇਸ ਵਾਸ਼, ਸਵੇਰੇ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਪਸੀਨੇ ਵਾਲੀ ਰਾਈਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਿਰ ਤੋਂ। ਨਾ ਰਗੜਾਈ, ਨਾ ਬੇਕਿੰਗ ਸੋਡਾ, ਨਾ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਵਾਸ਼। ਫਿਰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਬੈਰੀਅਰ ਵਾਲਾ ਮੌਇਸਚਰਾਈਜ਼ਰ ਤਾਂ ਜੋ ਕੱਲ੍ਹ ਘੱਟ ਚਿਪਕੇ।

ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫੇਸ ਵਾਸ਼ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?

ਉਹ ਜੋ ਸਕਿਨ ਨੂੰ ਰੁੱਖਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਪਰਤ ਲਾਹ ਦੇਵੇ। ਸੈਲੀਸਿਲਿਕ ਐਸਿਡ ਜਾਂ ਨਿਆਸੀਨਾਮਾਈਡ ਵਾਲਾ, ਘੱਟ ਝੱਗ ਵਾਲਾ, ਬਿਨਾਂ ਦਾਣਿਆਂ ਵਾਲਾ ਫੇਸ ਵਾਸ਼ ਲੱਭੋ। THERŌ ਦਾ Active Oil Control ਫੇਸ ਵਾਸ਼ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਜੰਮੀ ਪਰਤ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਤੇਲ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਸਾਬਣ ਦੀ ਟਿੱਕੀ ਨਾ ਵਰਤੋ।

ਕੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹਵਾ ਐਕਜ਼ੀਮਾ ਭੜਕਾ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਇਹ ਇਸਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦੀ ਹੈ। IJDVL ਰਿਵਿਊ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਟੀਕੁਲੇਟ ਮੈਟਰ ਨਾਲ ਐਕਜ਼ੀਮਾ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬੀਜਿੰਗ ਦੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ-ਰੂਮ ਸਟੱਡੀ ਵਿੱਚ PM2.5 ਦੇ ਹਰ 10 µg/m³ 'ਤੇ ਐਕਜ਼ੀਮਾ ਦੀਆਂ ਵਿਜ਼ਿਟਸ 1.1% ਵਧੀਆਂ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਐਕਜ਼ੀਮਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਨਵਾਂ ਐਕਟਿਵ ਜੋੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਡਰਮਾਟੋਲੋਜਿਸਟ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ।

ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸਕਿਨ: ਅੱਜ ਰਾਤ ਕੀ ਕਰੀਏ

ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ ਹਵਾ ਨਹੀਂ ਬਦਲਣੀ। ਤੁਹਾਡੀ ਰੂਟੀਨ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਅੱਜ ਰਾਤ: ਨਰਮ ਫੇਸ ਵਾਸ਼, ਕੋਸਾ ਪਾਣੀ, ਤੀਹ ਸਕਿੰਟ, ਥਪਥਪਾ ਕੇ ਸੁਕਾਓ। ਫਿਰ DustShield™ ਵਾਲੇ ਮੌਇਸਚਰਾਈਜ਼ਰ ਦੀ ਪਤਲੀ ਪਰਤ। ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰੇ: ਉਹੀ ਵਾਸ਼, ਫਿਰ ਵਿਟਾਮਿਨ C ਜਾਂ ਨਿਆਸੀਨਾਮਾਈਡ ਸੀਰਮ ਦੀਆਂ 3 ਤੋਂ 5 ਬੂੰਦਾਂ। ਮੌਇਸਚਰਾਈਜ਼ਰ, ਸਨਸਕ੍ਰੀਨ, ਮਾਸਕ, ਅਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ। ਜੇ ਸ਼ੈਲਫ਼ ਖ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੈਸਟਸੈਲਰਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨੇ ਫ਼ਾਰਮੈਟ ਹਨ। ਨਵਾਂ ਐਕਟਿਵ, ਨਵਾਂ ਪੈਚ ਟੈਸਟ: AAD ਮੁਤਾਬਕ, ਬਾਂਹ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਪਾਸੇ ਸਿੱਕੇ ਜਿੰਨੀ ਥਾਂ 'ਤੇ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ।

PM2.5 ਫਿਰ ਵੀ ਵਾਲ ਨਾਲੋਂ 30 ਗੁਣਾ ਛੋਟਾ ਹੀ ਰਹੇਗਾ। ਬੱਸ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤੌਲੀਏ 'ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ।

ਹਵਾਲੇ

1. Particulate Matter (PM) Basics. US Environmental Protection Agency
2. New WHO Global Air Quality Guidelines aim to save millions of lives from air pollution. World Health Organization, 2021
3. Puri P, Nandar SK, Kathuria S, Ramesh V. Effects of air pollution on the skin: A review. Indian Journal of Dermatology, Venereology and Leprology, 2017
4. Han HS, Seok J, Park KY. Air Pollution and Skin Diseases. Annals of Dermatology, 2025
5. Piliang M. How To Tell If Your Skin Barrier Is Damaged. Cleveland Clinic, 2022
6. Vierkötter A, et al. Airborne particle exposure and extrinsic skin aging. Journal of Investigative Dermatology, 2010 (abstract)
7. Peng F, et al. Exposure to fine particulate matter associated with senile lentigo in Chinese women: a cross-sectional study. JEADV, 2017 (abstract)
8. Liu W, et al. A Time-Series Study of the Effect of Air Pollution on Outpatient Visits for Acne Vulgaris in Beijing. Skin Pharmacology and Physiology, 2018 (abstract)
9. Li X, et al. The association between short-term ambient air pollution and acne vulgaris outpatient visits: a hospital-based time-series analysis in Xi'an. Environmental Science and Pollution Research, 2022 (abstract)
10. Wang W, et al. Short-Term Exposure to Ambient Air Pollution and Increased Emergency Room Visits for Skin Diseases in Beijing, China. Toxics, 2021
11. CSE releases 2024-25 winter air pollution analysis for six megacities of India. Centre for Science and Environment, 2025
12. Winter pollution crisis in megacities of India: Going beyond Delhi (PDF). Centre for Science and Environment, 2025
13. At 279, AQI in Delhi improves to 'poor' category after 24 days. The Tribune (PTI), 30 November 2025
14. Roberts WE. Air pollution and skin disorders. International Journal of Women's Dermatology, 2020
15. Face washing 101. American Academy of Dermatology
16. Ivarsson J, et al. Application of Antioxidant Mixture Prevents Cutaneous "Oxinflammaging" in Subjects Exposed to Particulate Matter. Journal of Cosmetic Dermatology, 2025
17. Tanno O, et al. Nicotinamide increases biosynthesis of ceramides as well as other stratum corneum lipids to improve the epidermal permeability barrier. British Journal of Dermatology, 2000 (abstract)
18. Ferrara F, et al. Vitamin C compounds mixture prevents skin barrier alterations and inflammatory responses upon real life multi pollutant exposure. Experimental Dermatology, 2024 (abstract)
19. Sunscreen FAQs. American Academy of Dermatology
20. Kassouf A. Armpit Detox: Does It Really Work? Cleveland Clinic, 2022
21. Bullock T. How to Get Your Skin's pH Balance Under Control. Cleveland Clinic, 2023
22. Sodium bicarbonate, pH. PubChem, National Library of Medicine
23. Soaps and cleansers. DermNet
24. Saraswat A, et al. Topical corticosteroid abuse on the face: A prospective, multicenter study of dermatology outpatients. Indian Journal of Dermatology, Venereology and Leprology, 2011
25. Sethi P, et al. Topical Steroid and Fairness Cream Abuse in Facial Dermatoses: A Cross-Sectional Study at a Tertiary Care Center in Western Uttar Pradesh. Cureus, 2026
26. How to test skin care products. American Academy of Dermatology